آشنایی با صندوق نوآوری و شکوفایی

در اجرای اصل یکصد و بیست و سوم (۱۲۳) و نیز اصل ۴۴ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، قانون حمایت از شرکت ها و مؤسسات دانش‌بنیان و تجاری‌سازی نوآوری ها و اختراعات، در سال ۱۳۸۹ توسط مجلس شورای اسلامی تصویب و به تأیید شورای محترم نگهبان رسید و در همان سال برای اجرا به دولت ابلاغ شد و هیئت وزیران آیین نامه اجرایی این قانون را در اواسط سال ۱۳۹۱ تصویب نمود.

مطابق ماده ۵ این قانون در راستای تحقق اقتصاد دانش بنیان و فناوری محور و تکمیل زنجیره ایده تا بازار، نهادی مالی به نام صندوق نوآوری و شکوفایی در اواخر سال ۱۳۹۱ تاسیس شده است.

این صندوق به منظور تجاری سازی نوآوریها و اختراعات، کاربردی نمودن دانش و دستاوردهای پژوهشی و تکمیل زنجیره ایده/ محصول/بازار از شرکتهای دانش بنیان پشتیبانی و حمایت کرده و خدمات مالی و اعتباری از جمله کمک، تسهیلات و مشارکت برای آنها تامین می نماید.به طور کلی هدف نهایی صندوق نوآوری و شکوفایی به عنوان یک نهاد توسعه ای کمک به رونق اقتصادی کشور از طریق حوزه های دانش بنیان و فناوری های برتر می باشد.

سال ۱۳۸۹: در راستای اجرای اصل ۱۲۳ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، در تاریخ ۱۳۸۹/۸/۶ قانون حمایت از شرکتها و موسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری ها و اختراعات در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید. در ماده 5 این قانون ذکر شده صندوقی تحت عنوان صندوق نوآوری و شکوفایی وابسته به شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری و زیر نظر رئیس شورا تاسیس شود.

سال ۱۳۹۰: هیئت وزیران در جلسه مورخ ۱۳۹۰/۶/۲۰ بنا به پیشنهاد شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری و به استناد تبصره (۳) ماده (۵) قانون حمایت از شرکت­ها و مؤسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری ها و اختراعات ـ مصوب ۱۳۸۹ـ اساسنامه صندوق نوآوری و شکوفایی را تصویب و طی نامه ای در تاریخ ۱۳۹۰/۱۱/۲۳ توسط معاون محترم اول رئیس جمهورابلاغ گردید.

سال ۱۳۹۱: اساسنامه صندوق نوآوری و شکوفایی به موجب نامه شماره ۳۰۴۶۷۵۲/۹۱ مورخ ۱۳۹۱/۲/۲۷ به تأیید شورای محترم شورای نگهبان قانون اساسی رسید. در تاریخ ۱۳۹۱/۸/۲۱ هیئت وزیران بنا به پیشنهاد شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری و به استناد ماده (۱۳) قانون حمایت از شرکت ها و موسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری ها و اختارعات، آیین نامه اجرایی قانون یاد شده را به تصویب رساند.

سال ۱۳۹۲: شروع ایجاد زیر ساختارهای صندوق نوآوری و شکوفایی از جمله تهیه ساختار سازمانی، دستورالعملها، ایجاد کمیته اعتباری، تشکیل جلسات شورای معاونین و بررسی طرح های ارائه شده از سوی شرکت ها. در این سال حدود ۲۵ میلیارد تومان از سرمایه آولیه صندوق به آن پرداخت شد و در پایان این سال ۵۵ شرکت دانش بنیان شدند.

سال ۱۳۹۳: همراستا با افزایش شمار شرکت های دانش بنیان و سیل طرح های ارائه شده به صندوق نوآوری و شکوفایی، تلاشها در خصوص توسعه تیم های کاری صندوق و ارائه خدمات بهتر به متقاضیان صورت پذیرفت. در این سال بالغ بر ۷۰۰ درخواست برای ارزیابی به صندوق نوآوری و شکوفایی ارسال شد و در مجموع بیش از ۱۰۰ میلیارد تومان مصوبه برای آنها مقرر گردید.

سال ۱۳۹۴: در سال ۱۳۹۴ صندوق نوآوری و شکوفایی تاکنون پس از ارزیابی بیش از ۱۲۰۰ طرح، در حدود ۲۲۰ میلیارد تومان تسهیلات مصوب نموده. علاوه بر آن صندوق نوآوری و شکوفایی با تمرکز بر افزایش تنوع خدمات مورد نیاز برای شرکت های دانش بنیان سعی بر شناسایی نیازمندی های این شرکت ها جهت حمایت هرچه بهتر نموده است. یکی از این اقدامات طراحی ساز و کار سرمایه گذاری خطرپذیر است که در آینده نزدیک شاهد بخشی از ثمرات آن خواهیم بود.

سال ۱۳۹۵: تا پایان سال 95 در تعداد مصوبات جهش 100% و مجموع مبلغ مصوبات صندوق به بیش از 1000 میلیارد تومان رسیده است .رشد چشم گیر تعداد (300درصد) و مبلغ خدمات مبتنی بر توسعه بازار (لیزینگ) در مقایسه با سال 94 در این جهش بی تاثیر نبوده است .در این سال بیش از 380 طرح و محصول دانش بنیان با موفقیت مراحل نظارت را طی نموده اند. راه اندازی خدمات توانمندسازی به منظور توسعه زیرساخت های آموزشی و توانمندی های شرکت های دانش بنیان با تعیین اعتبار از دیگر خدمات سال 95 بوده است.

سال ۱۳۹۶: سال 96 با برگزاری پنجمین مراسم رونمایی از محصولات دانش بنیان با حضور ریاست محترم جمهور آغاز شد. تکمیل واگذاری بیش از 50 دفتر کاری برای شرکت های دانش بنیان در تهران و شهرستان ها، تصویب حدود 100 میلیارد تومان مصوبه در قالب خدمات مشارکت و سرمایه گذاری خطر پذیر، خاتمه حدود هزار محصول دانش بنیان با حمایت صندوق نوآوری و شکوفایی و تصویب تاسیس 20 صندوق پژوهش و فناوری در کارگروه صندوق های پژوهش و فناوری مستقر در صندوق نوآوری و شکوفایی بخشی دیگر از خدمات ارائه شده در سال 96 بوده است.

صندوق نوآوری و شکوفائی، شخصيت حقوقي مستقل و داراي استقلال استخدامي، اداري، مالي و معاملاتي است که براساس سیاست ها و مصوبات هيئت امنا و زیر نظر مستقیم رئيس‌جمهور (به عنوان رئیس هیئت امناء) به مدت نامحدود تشكيل گردیده و بر طبق اساسنامه مصوب هیئت وزیران  و مورد تایید شورای نگهبان، توسط هیئت عامل اداره مي‌شود.

صندوق دارای هيئت امنا، هيئت عامل، رييس هيئت عامل (رييس صندوق) و بازرس است. اعضاي حقوقی هيئت امناء مرکب از: رياست محترم جمهوری (رييس هيئت امنا)، معاون علمي و فناوري رييس‌جمهور، معاون برنامه‌ريزي و نظارت راهبردي رييس‌جمهور، وزير علوم، تحقيقات و فناوري، وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، وزير امور اقتصادي و دارايي، وزیر صنعت، معدن و تجارت، رييس كل بانك مركزي و رييس بنياد ملي نخبگان بوده و سه نفر عضو حقیقی با انتخاب رييس‌جمهور در آن حضور دارند. هيئت عامل صندوق نیز مركب از هفت شخصیت از حوزه های مختلف فناوری است كه با حكم رييس هيئت امنا منصوب مي‌گردند.

طبق قانون فوق، سرمایه اولیه صندوق سی هزار میلیارد (۳۰٫۰۰۰٫۰۰۰٫۰۰۰٫۰۰۰) ریال است که به تدریج حداکثر ظرف سه سال از محل صندوق توسعه ملی یا حساب ذخیره ارزی تأمین می‌گردد. شایان ذکر است که همچون همه بانکها، صندوق با استفاده از سرمایه اولیه، کمکهای دولت، سود تسهیلات و سرمایهگذاریهای خود، ملزم به حفظ سرمایه صندوق است.  طبق قانون دولت و مجلس، پس ازگذشت سه سال از تاًسیس صندوق، هرساله نیم درصد (۵/۰%) از بودجه عمومی کشور را جهت کمک به صندوق اختصاص خواهند داد. علاوه بر آن صندوق می تواند از کمک ها یا سرمایه گذاری اشخاص حقیقی و حقوقی و شرکتهای دولتی وابسته و تابع آنها، بانکها، نهادهای عمومی غیر دولتی و شهرداریها و شرکتهای وابسته و تابع آنها نیز منابع مالی دریافت نماید.

● تحقق و توسعه اقتصاد دانش بنیان و افزایش سهم آن در اقتصاد کلان کشور و شکوفا سازی اقتصاد ملی جمهوری اسلامی ایران.

● کسب جایگاه نخست اقتصاد مقاومتی و دانش بنیان در منطقه

● ارزش آفرینی برای جامعه از طریق توسعه فرهنگ کارآفرینی و نوآوری اقتصاد مبتنی برفناوری و صنایع پیشرفته

  • ایجاد زیر ساختها و سیاستگذاری و هدایت مناسب برای کاربردی کردن دانش و تجاری سازی نوآوریها
  • ایجاد، تقویت، گسترش و حمایت از شرکتهای دانشبنیان بخش خصوصی و تعاونی با ارائه پشتیبانی و حمایت مالی
  • ایجاد و توسعه شبکه صندوقها و شرکتهای سرمایهگذاری خطرپذیر (VC)
  • مشارکت مستقیم خطرپذیر در طرحها و پروژههای نوآورانه و فناورانه شرکتهای دانشبنیان بخش خصوصی و تعاونی
  • هدايت سرمايه‌هاي مردمي بانکی و دولتی به سمت فناوري و صنایع پیشرفته
  • مشارکت با سرمايه‌هاي خطرپذير خارجي

صندوق نوآوری وشکوفایی یک نهاد مالی- توسعه ای عمومی و هیأ ت امنایی است که درراستای تقویت اقتصاد دانش بنیان، ماموریت خود را توسعه ی شرکت های خصوصی یا تعاونی دانش بنیان ایرانی درچهارچوب اساسنامه وقوانین بالادست، ازطریق موارد زیر تعریف می نماید:

● ارائه خدمات تأمین مالی به شرکت های دانش بنیان

● توانمندسازی شرکت های دانش بنیان

● مشارکت وسرمایه گذاری خطرپذیر و غیرخطرپذیردرشرکت های دانش بنیان

● حمایت از شرکت های خصوصی خدمات تجاری سازی

● هدایت سرمایه های ملی و بین المللی به سمت توسعه ی فناوری